Những biến động địa chính trị tại Trung Đông đang trở thành một trong những yếu tố khó lường đối với triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam trong năm 2026. Trong bối cảnh nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc mạnh vào thương mại quốc tế, bất ổn tại khu vực này có thể nhanh chóng lan tỏa sang chi phí logistics, giá năng lượng và tâm lý thị trường.

Ngày 10/3/2026, Vietnam Report phối hợp cùng Báo VietNamNet công bố Bảng xếp hạng FAST500 - Top 500 Doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam năm 2026. Những tên tuổi dẫn đầu bao gồm: Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Ngân Tín, Công ty Cổ phần Cơ điện Hợp Lực, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Nhựa Gỗ Châu Âu, Công ty Cp Xây dựng Thương mại Du lịch Hồng Ngọc Hà, Công ty CP Dịch vụ Hàng không Sân bay Tân Sơn Nhất, Công ty Cổ phần Dược phẩm FPT Long Châu, Công ty Cổ phần Giao nhận kho vận Ngoại Thương, Công ty Cổ phần Tập đoàn TDI, Công ty Cổ phần Cảng Đoạn Xá, Công ty Cổ phần Du lịch Vietravel...

Nguồn: Bảng xếp hạng FAST500 2026 (Xem đầy đủ tại https://fast500.vn/)

Song song với việc công bố Bảng xếp hạng, Ban Tổ chức cũng thực hiện khảo sát doanh nghiệp để phác họa bức tranh toàn cảnh về tăng trưởng và xu hướng vận động của khu vực doanh nghiệp. Kết quả cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ rệt: số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường lên tới hàng trăm nghìn, nhưng cũng có không ít doanh nghiệp phải rời cuộc chơi. Bước vào năm 2026, bên cạnh những doanh nghiệp vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng khả quan, nhiều yếu tố thách thức đang dần hiện hữu.

Theo kết quả khảo sát các doanh nghiệp FAST500, có tới 74,1% doanh nghiệp cho rằng căng thẳng tại Trung Đông là rủi ro lớn nhất đối với hoạt động kinh doanh trong năm nay, vượt lên trên nhiều yếu tố bất định khác của kinh tế toàn cầu.

Nguồn: Khảo sát doanh nghiệp FAST500, Vietnam Report, tháng 1-2/2026

Nhiều kịch bản tăng trưởng được đặt ra

Những lo ngại về địa chính trị xuất hiện trong bối cảnh triển vọng tăng trưởng kinh tế năm 2026 vẫn đang được nhìn nhận với nhiều góc nhìn khác nhau từ cộng đồng doanh nghiệp.

Kết quả khảo sát cho thấy dự báo về tăng trưởng GDP có sự phân hóa đáng kể. Khoảng 22,9% doanh nghiệp dự báo tăng trưởng dưới 7,5%, trong khi 20% doanh nghiệp tin rằng nền kinh tế có thể đạt mức tăng trưởng hai chữ số.

Sự khác biệt trong kỳ vọng này phần nào phản ánh sự chênh lệch trong tình hình kinh doanh giữa các ngành, nhưng đồng thời cũng cho thấy môi trường kinh tế năm 2026 phụ thuộc nhiều vào những biến số bên ngoài, từ chính sách thương mại đến các xung đột địa chính trị.

Nguồn: Khảo sát doanh nghiệp FAST500, Vietnam Report, tháng 1-2/2026

Áp lực chi phí và logistics gia tăng

Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, rủi ro từ Trung Đông không chỉ nằm ở yếu tố thị trường mà còn đến từ các tuyến vận tải quốc tế. Căng thẳng tại khu vực này đã khiến một số tuyến hàng hải quan trọng bị gián đoạn, làm thời gian vận chuyển kéo dài thêm 7–10 ngày và chi phí logistics tăng đáng kể.

Khi chi phí vận tải tăng, biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu bị thu hẹp, đặc biệt đối với các ngành có tỷ suất lợi nhuận thấp như dệt may, da giày hoặc nông sản.

Ngoài ra, giá dầu – yếu tố thường biến động mạnh khi khu vực Trung Đông bất ổn – cũng có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ nền kinh tế. Việc giá năng lượng tăng không chỉ làm chi phí vận hành của doanh nghiệp cao hơn mà còn kéo theo giá nguyên liệu đầu vào, đặc biệt với các ngành sản xuất sử dụng nhiều sản phẩm hóa dầu.

Nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng

Trong trường hợp căng thẳng kéo dài hoặc leo thang, tác động có thể lan rộng sang chuỗi cung ứng và thị trường xuất khẩu. Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng nhập khẩu, trong đó nguồn cung từ Trung Đông chiếm tỷ trọng lớn trong nhập khẩu dầu thô và khí hóa lỏng, khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước các cú sốc địa chính trị.

Không chỉ năng lượng, nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Đông như thủy sản, nông sản hay hàng tiêu dùng cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu các tuyến vận tải bị gián đoạn hoặc nhu cầu thị trường suy yếu.

Thực tế cho thấy, khi bất ổn địa chính trị gia tăng, người tiêu dùng tại nhiều quốc gia có xu hướng thắt chặt chi tiêu, khiến các nhóm hàng không thiết yếu dễ bị sụt giảm đơn hàng.

Doanh nghiệp cần chiến lược thích ứng linh hoạt

Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng doanh nghiệp Việt cần chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với rủi ro địa chính trị, từ đa dạng hóa thị trường xuất khẩu đến tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Việc theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng, điều chỉnh kế hoạch logistics và tìm kiếm các tuyến vận tải thay thế cũng được xem là những giải pháp cần thiết để giảm thiểu tác động từ các cú sốc bên ngoài.

Dù vậy, nhiều ý kiến cho rằng căng thẳng tại Trung Đông hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu và tác động chủ yếu mang tính tâm lý thị trường. Nếu doanh nghiệp có sự chuẩn bị tốt và duy trì năng lực thích ứng, những biến động này có thể trở thành phép thử cho khả năng quản trị rủi ro trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng khó đoán định.

Vietnam Report